Berati me vlera te lashta kulturore , ky qytet I lashte 2400 vjecar qe perbehet me 67.000 banore,mbeshtet ne dy male, ku ne hyrje mund te shihet lehte eshte ne te djathte dhe quhet mali I Shpiragut qe eshte 1218 metra I larte mbi nivelin e detit , dhe ne anen tjeter eshte mali I Tomorrit qe eshte me nje lartesi prej 2417 metra I larte mbi nivelin e detit (per malet dhe kalan e beratit ka dhe nje histori sipas gojdhenave kan qen vllezer dhe jan grinder shume keq me njeri tjetrin qe kush te merrte kalan bukuroshe per nuse kur zoti i shikon u zemerua me ta dhe I ketheu ne male dhe kalan qe eshte sot e ketheu ne nje koder ku dhe me pas u ndertuan shtepi ne rrez dhe siper saj ku beri formen e nje qyteti rreze nje kodre te thepisur, siper kesaj kodre eshte ndertuar kalaja ku eshte edhe sot nje nder kalat me te bukura dhe nje kala e banuar, kjo kala eshte e larte 187 metra e larte mbi nivelin e detit,per ata qe se kan vizituar kurr beratin eshte pak si e frikshme kur kalon poshte kalas ne rrugen kryesore por edhe shume e bukur sepse rruga kryesore kalon poshte ketij shkembi te thepisur qe po te ngresh koken lart te tremb dhe menjehere fillojne mendimet sesi valle eshte ngritur kjo bukuri me keta gur te medhenj dhe ndertuar ne rrez te ketij shkembi sesi keto shtepi jan rradhitur ne nje forme shume te bukur dhe me nje strukture te bukur dhe te vecante , po ne te djathte kemi dhe uren e bukur te gorices kjo ure fillimisht eshte ndertuar prej druri ne shekullin XVIII ne vitin 1780 eshte rindertuar e gjitha prej guri kjo ure eshte rreth 10 metra e larte nga uji I lumit osum dhe ka nje gjatesi prej 129.3 metra e gjate dhe 5.3 metra e gjere, ka 7 harqe te gdhendur bukur dhe me hapesira te ndryshme 9 deri ne 16.7 metra,kjo ure e bukur bashkon dy lagjet e beratit ne te majte qe eshte mangalemi i bukur me shume dritare dhe ne te djathte eshte lagja gorice, keto dy lagja jan te ndara nga lumi I quajtur Osumi qe e ka prejardhjen nga mali i tomorrit, ne vitin 1961 Berati u shpash qyetet muze, Qendra Historike e qytetit është përfshirë në Listën e Trashëgimisë Botërore të Unesco-s në 8 Korrik 2008 një shembull i rrallë i një karakteri arkitektural tipik i periudhës Otomane,sot berati gezon 210 objekte muzeale, Kufizohet me Rrethin e Skraparit, me Rrethin e Permetit , me ate te Tepelenes, me rrethin e Mallakastres dhe ate te Fierit , me rrethin e Lushnjes dhe ate te Kucoves , me rrethin e Elbasanit edhe me ate te Gramshit, pa nguruar do te deshiroja shume te flisja dhe pak per kalan qe sapo e anash kalova me lart ,kjo kala madheshtore eshte rindërtuar disa herë në shekujt VI, XIII, XV dhe XIX sot jo vetëm një nga kështjellat më të mëdha të banuara, por edhe një arkiv i gurtë që ofron varietete stilesh dhe kontributesh të epokave të ndryshme ilire, romako-bizantine, shqiptare e turke. Kështjella është pjesë e legjendës së vjetër e të bukur të Tomorit dhe Shpiragut qe nga zemrimi qe zotipati i ketheu ne male njerin shume te thepisur dhe shpiragun qe eshte me veti perrenjesh qe duken si brinje njeriu, ne kalan e beratit numerohen 21 kisha bizantine (disa flasin se aty ka pasur 20 deri ne 36 kisha mendojme se disa prej tyre jan rrenuar dhe sot numerojme vetem 21 prej tyre) Kishat me te hershme qe gjenden ne qytetin e Beratit jane bizantine te shekullit te XIII. Ato jane Kisha e Shen Meri Vllahernes, Kisha e Shen Mehillit dhe Kisha e Shen Triadhes.
Xhamite kryesisht filluan te ndertohen ne mesin e shekullit te XV. Nder xhamite e para te ndertuara ne qytetin e Beratit jane Xhamia e Kuqe, Xhamia e Bardhe dhe Xhamia Mbret. Me vlera te shquara jane Xhamia e Beqareve dhe Teqja e Helvetive. Kishat e Beratit janë të zbukuruara me piktura të stilit bizantin , të krijuara nga artistë të ndryshëm të shekujve XII-XIV dhe nga mjeshtrat e shekullit XVI, Onufri dhe biri i tij Nikolla. Katedralja e Shën Marisë shquhet për ikonostasin e saj, të gdhendur në dru të larzuar me ar, një vepër artistike e cilësisë së parë.Me poshte ku do te vendos disa foto te kishave dhe foto te kales ku edhe mund tju pershkruaj emrat e kishave dhe ne c’vit jan ndertuar .